Waarom de meeste chatbots irriteren
Je kent ze. Je opent een website en na twee seconden springt er een venster open met "Hoi! Kan ik je ergens mee helpen?" Je klikt hem weg, hij komt terug. Of je stelt een simpele vraag en krijgt drie alinea's die nergens over gaan. Of erger: de bot doet alsof hij een mens is, tot je doorvraagt.
Het probleem is bijna nooit de techniek. Het probleem is dat de bot te veel wil. Een chatbot voor een kapper, een installateur of een accountant hoeft geen gesprekspartner te zijn. Hij moet een paar dingen snel regelen en de rest netjes doorgeven. Wie dat als uitgangspunt neemt, bouwt een bot die mensen wel gebruiken.
Wat onze bot doet, en wat niet
De bot op designcheck.nl is een rond knopje rechtsonder. Hij springt nergens open; je opent hem zelf. Daarin staan een paar vaste knoppen voor de vragen die het meest gesteld worden, en een knop om een belafspraak te plannen. Wie liever typt, kan een eigen vraag stellen.
Een groet of een simpele vraag beantwoordt de bot zelf, zonder taalmodel. Dat scheelt geld en het is sneller. Pas als iemand een echte vraag stelt, gaat die naar een klein, snel taalmodel van Anthropic. Het antwoord is hooguit drie korte zinnen, in gewone tekst, en de bot spreekt de bezoeker aan met u. Een vraag mag hooguit 500 tekens lang zijn en het model krijgt alleen de laatste zes berichten mee. Wie een lang verhaal heeft, heeft meer aan een mens.
Dat laatste is het belangrijkste ontwerpbesluit. Bij een vraag waar de bot geen antwoord op heeft, biedt hij een belafspraak aan, het telefoonnummer of WhatsApp. Hij is zo ingesteld dat hij niets verzint. Een bot die eerlijk zegt "dat weet ik niet, zal ik een belafspraak inplannen?" wekt meer vertrouwen dan een bot die altijd iets zegt.
Afspraken zonder heen-en-weer
De meeste waarde zit niet in het beantwoorden van vragen, maar in wat erna komt. Onze bot plant een belafspraak in twee stappen: wanneer, en je gegevens. De afspraak komt in dezelfde agenda als onze afspraakpagina. De bezoeker hoeft geen formulier in te vullen en op een mail te wachten.
Voor een klant van ons werkt dat precies zo, alleen met hun eigen agenda en hun eigen soort afspraak. Een restaurant krijgt een reserveerknop, een kapper een afspraakknop. Het principe blijft: de bot regelt het in een paar korte stappen, op een venster dat op de telefoon hooguit half zo hoog is als het scherm, zodat je nooit in een chat hoeft te scrollen.
Wat het kost per vraag
Een taalmodel rekent per stukje tekst dat erin gaat en eruit komt. Voor een klein model is dat weinig: een vraag met de achtergrondkennis van je bedrijf en een kort antwoord kost minder dan een cent. Bij honderd vrije vragen per maand blijf je onder een euro.
De echte kostenpost is misbruik. Iemand die een script op je chat loslaat, kan duizenden vragen per uur sturen. Daarom heeft onze bot grenzen per bezoeker: hooguit 12 berichten per kwartier en 40 per dag. Met één instelling zetten we de vrije vragen helemaal uit. Zet daarnaast een maandlimiet op je account bij de aanbieder van het model. De vaste knoppen en de belafspraak blijven dan gewoon werken.
Die grenzen zijn geen luxe. Een chatbot zonder rem is een open kraan op je creditcard.
Je site mag er niet trager van worden
Een chatbot is code die op elke pagina meekomt. Veel kant-en-klare chatbots laden een flinke lap script en een eigen stijlbestand. Dat merk je: de pagina staat later in beeld en Google ziet dat terug in de snelheidsmeting.
Wij hebben de bot daarom afgeschermd van de rest van de pagina, in een eigen laag van de browser (een zogeheten shadow root). Zijn opmaak raakt de pagina niet en de pagina hoeft niet opnieuw berekend te worden als de chat opengaat. Dat was geen theorie: toen de bot nog een gewoon stijlbestand in de pagina had, kostte het herrekenen van de pagina ruim een halve seconde.
Het resultaat meet je met Lighthouse, het meetprogramma van Google. De homepage van designcheck.nl, met de chatbot erop, haalde op 25 oktober 2026 een 98 voor snelheid op de computer en een 91 op de telefoon.
Wat de wet vraagt
Sinds 2 augustus 2026 geldt artikel 50 van de Europese AI-verordening. Een systeem dat met mensen praat, moet laten weten dat het een AI is, tenzij dat overduidelijk is. Het makkelijkst regel je dat in de welkomstzin. Onze bot begint met: "Hallo! Ik ben de digitale assistent van DesignCheck."
Daarnaast speelt de AVG. Leg in je privacyverklaring uit wat er met chatberichten gebeurt. Bij ons gaat de inhoud van een chat niet mee in de mail die we krijgen als iemand een afspraak maakt; alleen de gegevens die nodig zijn voor de afspraak. Dat beloven we in de privacyverklaring en zo is het gebouwd.
Wanneer je geen chatbot moet nemen
Niet elke site heeft er baat bij. Een bedrijf dat vooral door vaste klanten wordt gebeld, heeft meer aan een duidelijk telefoonnummer bovenaan de pagina. En een site met weinig bezoekers levert te weinig gesprekken op om de bot goed te leren kennen.
Een chatbot heeft zin als dezelfde vragen steeds terugkomen (openingstijden, prijzen, werkgebied, levertijd) en als je wilt dat mensen buiten kantoortijd een afspraak kunnen maken. Twijfel je, zet dan je vijf meest gestelde vragen met antwoord duidelijk op je site. Werkt dat al goed, dan is een bot de volgende stap.
Waar je op let bij het kiezen
Vraag of de bot zonder taalmodel kan antwoorden op vaste vragen. Dat houdt de kosten laag en de antwoorden altijd hetzelfde. Vraag welke grenzen er zijn tegen misbruik en wie de rekening krijgt als het misgaat. En open de site met de bot op je eigen telefoon: past het venster, gaat het makkelijk dicht, en springt er niets open dat je niet vroeg?
Bouwt DesignCheck je site, dan krijgt een restaurant of afspraakzaak er een reserveer- of afspraakbot bij in de stijl van de eigen site, met de eigen agenda. Vrije vragen met een taalmodel zetten we erin op aanvraag.